VELİ PANEL PENCEREYİ KAPAT

Televizyonun Çocuklar Üzerindeki Etkileri

Televizyon hayatımızın en önemli kitle iletişim araçlarından biridir. Biz kontrol edebildiğimiz sürece olumlu yönlerinden faydalanabilirken ne yazık ki yanlış kullanımdan dolayı özellikle çocuklar ve gençler üzerinde sayısız olumsuz etkilerini de görmekteyiz.

TVyi  yasaklamak bir çözüm değildir .Yani TV hiç yokmuş gibi davranmak ve çocuklara hiç izletmemek veya sürekli şekilde çocuklara TV izletmek doğru değildir. Dolayısıyla TV ile yaşamayı ve bilinçli zaman geçirmeyi öğrenmemiz en doğru olanıdır.
 
0-3 yaş arası dönemde bebeğe ne kadar çeşitli uyarıcı (dokunsal-işitsel-görsel) sağlanırsa beynin çeşitli bölümlerinin birbiriyle bağlantılar kurması o kadar artar. Bebek, çıkardığı seslere, yaptığı hareketlere anne veya babadan veya çevresindeki kişilerden tepki bekler.
Bu dönemde çocuklara TV izletmek nispeten daha  sakıncalıdır. Çünkü bebeklerle konuşulmadığında, onların yaptıkları ve söylediklerine tepki verilmediğinde, dokunmalarına ve oyun oynamalarına fırsat verilmediğinde beyin gerektiği gibi sağlıklı gelişmeyebilir. TV tek yönlü bir iletişim aracı olduğundan TV ile karşılıklı bir ilişki söz konusu değildir. Bebekler üç boyutlu objelerle ilgilenirler. Oysa ki TV’deki görüntüler 2 boyutludur yani bebekler için yeterince anlamlı değildir.
 
NE YAPMAK GEREKiR?
• Özellikle 0-6 yaş arası çocuklara  kısa süreli , kontrollü TV izletmek. Çünkü bu dönemde beynin farklı etkinlikler yaparak gelişmesi önemlidir. Çocukları tek bir bilgi kanalıyla baş başa bırakmak bu fırsatı engelleyecektir.
• Çocuğun izleyeceği programların aileyle belirlenmesi , tek başına programları seçmesine izin verilmemesi.:Çocuğun  bu konuda kendi yaşına uygun olanı belirlemekte  bir yetişkine ihtiyacı vardır.
• Anne ve baba olarak olaylara ve görüntülere karşı abartılı tepkiler vermekten kaçınmak ,özellikle şiddet içerikli haberleri tekrar tekrar izlemekten uzak durmak gerekir.Çünkü  haber izlerken ebeveynin takınacağı kaygılı ,öfkeli  tutum, modelleme sürecindeki çocuğu etkileyip ve belki de ebeveynin vermiş olduğu anlık tepkiler, çocukta daha kalıcı ,kaygı ,öfke ve stres uyandırıcı etkenleri  tetikleyici olabilir.
• Çocukların cinsel ve şiddet içerikli görüntüleri izlemelerini engellemek , saat ve program sınırı koymak.Örneğin çocuğa “akşam  8’den sonra odana gidebilirsin ,tv odasından ayrılmalısın “ , ”x filmi senin için uygun değil “ diyebilmek.. 
• Uyumadan önce eğitici olmayan TV programlarının seyredilmesinden kaçınmak.Çünkü uyumadan önce öğrenilen bilgiler en kolay hatırlanır. Bu önemli zamanı verimli içeriklere ayırmakta fayda vardır.Mesela uyumadan önce okul programlarının tekrarlanması bilgilerin ertesi gün daha kolay hatırlanmasını sağlayacaktır.
• Çocuğun yemek ve uyku saatini TV karşısında yapmaktan kaçınmak gerekir. Bu durum yeme ve uyku alışkanlıklarının doğru kazanılmasını engelleyerek ,daha sonraki yıllarda bu gelişim aşamalarında bozukluklara neden olabilir.
 
NASIL TV iZLEMEK GEREKiR?
• Çocuğun yaşına ve düzeyine uygun programlar seçilmeli.
• Zaman zaman bir yetişinin çocuğa  TV izlerken eşlik etmesi , izlenen olaylarla ilgili çocuğu sorularına göre ne anladığıyla ilgili konuşulması. Çocukla şiddetle karşılaştığında nasıl davranması gerektiği hakkında konuşan, birlikte düşünen ailelerde, TV’nin olumsuz etkilerinin azaldığı; hatta bu çocukların bu tür içerikleri izlerken olayları veya kişileri yargılayıp, gerçek hayatta kullanabilecekleri yararlı davranış biçimleri geliştirdikleri görülmekte.
• Bir başkasıyla beraber TV ‘de haber izleme hem çocukların medya mesajlarını daha iyi kavramalarını sağlar hem de korku tepkilerini yumuşatır. 
• TV seyrederken ışık açık olmalı.Gözlerin daha fazla yorulmaması için aydınlık bir ortamda TV izlemek daha uygundur.
• Yemek yerken TVnin  kapalı olması daha uygundur.Aile  bireylerinin birbiriyle iletişim içinde olması daha sağlıklıdır.
• Ortalama TV’den 2metre mesafe uzaklıktan seyredilmelidir.
• TV’nin arkasında daha fazla radyasyon bulunduğundan arkasında duvar dahi olsa kimse bulunmamalıdır.
• Günde ortalama en fazla 1 saat izlenmelidir. Özellikle 0-6 yaş döneminde bu sürecin uzaması çocukla ebeveyn arasında da iletişim kopukluğuna sebebiyet vermektedir.
TV İZLEMEYİ AZALTABİLMEK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
• Anne-baba çocuğuna uygun bir model olmalıdır.
• Haftalık program listesi yapılmalı: Evdeki bütün bireylerin hangi TV programlarını, hangi günlerde, hangi saatlerde ve ne kadar izlediklerini tespit etmek gerekir.
• Buna göre TV süresinin 1/3’ünü azaltmakla işe başlanabilir.
• Haftada bir veya birkaç gün “TV seyretmeme günleri” belirlemeli ve yerine yapılabilecek çok cazip etkinlikler sunmak gerekir.
• Mümkün olduğunca TV açılmamalıdır.
• Sadece müzik dinlemek için TV açılmamalıdır bunun yerine müzik seti kullanılmalıdır.
• Tv için ayrı bir oda belirlemeli ,çocuğun odasına konulmamalıdır.
• TV evin en çok kullanılan yerine de konmamalıdır. 
• TV ceza veya ödül olarak kullanılmamalıdır. Bu şekilde TV’nin değerini daha da arttırmış oluruz.
• Fazla ve uygun olmayan programları seyretmenin ne gibi sakıncaları olabileceği çocuğa anlatılmalıdır.
• TV izlemenin dışında yapılabilecek farklı etkinlikler çocuklara önerilmelidir. Beraber alışverişe gitmek, kek pişirmek, arabayı yıkamak, çiçekleri sulamak, tamir yapmak, yürüyüş yapmak, bisiklete binmek, kitap okumak, saklambaç, borsa, kızma birader, bil bakalım kim?, amiral battı, tabu oyunlarını oynamak gibi. 
 
Bütün bu etkinlikler başta aile üyelerinin birbiriyle iletişimini sağlar. Aynı zamanda çocuklarda; sorumluluk ve kendine güven duygusunun gelişmesine, anne-babayı model alarak onlarla kendilerini özdeşleştirmelerine, bekleme ve yenilmeyi öğrenmelerine, dikkat süresinin uzamasına, el becerilerini geliştirmesine büyük katkı sağlayacaktır.
 
08.02.2016